فروتنى توانگران و سرافرازى تهيدستان
ما احسن تواضع الاغنياء للفقراء طلبا لما عند الله ! و اءحسن منهتيه الفقراء على الاغنياءاتكالا على الله
ح /406
ترجمه : چه زيباست فروتنى توانگران ،در برابر مستمندان ، بخاطر رضاى خدا،و چه زيباتر است سرفرازى و بى اعتنائى تهيدستان ، در برابر ثروتمندان ، بخاطر اعتماد و توكل بر خدا. شرح : در اسلام ،ثروت يا فقير، هيچكدام ملاكارزش و برترى نيست . يعنى مسلمانى كه اخلاق اسلامى و ايمان راستين دارد، براى ثروتمندان بيش از لياقتش ، و براى فقير كمتر ازشايستگى اش ، ارزش و احترام قائلنمى شود. زيرا خداوند فرموده است : ارزش انسان ، به تقوى است . يعنى هر كسى بيشتر تقوى داشته باشد، ارزشمندتر است .
با اين حال ، متاءسفانه بعضى از افراد هستند كه اين اخلاق اسلامى درآنها ضعيف است . اينگونه افراد، اگر ثروتمندباشد، بخاطر ثروت خود. گردن فرازى مى كنند، نسبت بفقراءاعتنائى نشان نمى دهند. و گاهى حتى حاضر نمى شوند با شخص فقير، همنشين و همصحبت شوند، و اگر به مجلسى بروند، حاضرنميشوند با فقراء، بر سر يك سفره بنشينند.
از سوى ديگر، شخصى كه از لحاظ اخلاق اسلامى ضعيف است ، اگر فقيرباشد، عزت نفس خود رااز دست ميدهد، و در برابر ثروتمندان ، به تعظيم و كرنش و تملق مى پردازد.
حضرت اميرالمؤ منين (ع ) در همين مورد مى فرمايند: اگر شخصى ثروتمند،در برابر فقراء بجاىگردن فرازى و بى اعتنائى ، از خود تواضع و فروتنى نشان دهد، تا رضايت خداوند را بدست آورد، كار نيكو و زيبائىكرده است . چون ثروت و احترام واقعى ، پاداشى است كه نزد خداوند وجود دارد.
ولى از آن زيباتر و نيكوتر، آن است كه شخصى فقير، در برابر ثروتمندان، تعظيم و كرنش ،مخصوص خداوند متعال است ، و كسى كه به خدا، توكلو اعتماد داشته باشد. همه خواستهايش را از او مى خواهد. پس چنين كسى احتياجى ندارد كه براى جلب محبت و نظر ثروتمندان ، و بهاميد اينكه آنها نياز او را بر طرف كنند،در برابرشان ، كوچكى و افتادگى نشان دهد.