نهج البلاغه و شروح آن
از آنجا كه منشآت اختيار شده امام على ( ع ) در سه بخش نهج البلاغه ، در مراتب و درجات اعلاى بلاغت و دور از ادراك فهم بسيارى از طبقات بود ، از اين رو تعليق و تحشيه ، شرح و تفسير و ترجمه آن به ساير زبانها ضرورت يافت . پس از آن گروهى از علما و دانشمندان مسلمان از عرب و عجم ، شيعه و سنّى ، هر كدام به ميزان وسع و جهد خود به اين وظيفه مهمّ قيام كردند . در اين ميان گروهى به شرح و تعليق تمامى اين كتاب پرداختند ، عدّهاى به شرح مشكلات آن و گروهى به شرح خطبهها يا نامهها يا كلمات قصار ، يا شرح منتخبى از هر سه قسم و يا ترجمه تمام يا بخشى از آن به زبانى ديگر پرداختند به گونهاى كه مجموع اين كتابها و رسالهها در ترجمه و شرح نهج البلاغه بالغ بر صد عنوان گرديد . [ 1 ] محدّث نورى در مستدرك الوسائل 2 ، شيخ آقا بزرگ تهرانى در الذريعة 3 ، سيّد اعجاز حسين در كشف الحجب 4 ، عبد العزيز جواهر الكلام در فهرست معارف 5 ، ابن يوسف در فهرست سپهسالار 6 ، ملاّ على واعظ تبريزى در وقايع الأيّام و سيّد هبة الدين شهرستانى ، هر كدام از اين بزرگان ، تعدادى از شروح نهج البلاغه را نام بردهاند .
در اينجا به منظور فراهم آمدن امكان تطبيق ويژگى شرح منهاج الولاية عبد الباقى صوفى تبريزى با ويژگيهاى شروح ديگر ، برخى از آن شروح معتبر و مشهور را به اشارت مرور مىكنيم :