رسيدگى به كار ماليات

كار خراج را آنچنان كه براى خراج‏گزاران شايسته باشد رسيدگى كن ، زيرا اگر خراج بشايستگى گرفته شود و بخراج‏گزاران ستم نشود،

كار مردم سامان مى‏پذيرد ، و سود مردم و كشور و حكومت ، بستگى به رعايت حال كسانى دارد كه عهده‏دار پرداخت مالياتند ، و تو بايد آبادى زمينها را بيش از خراج‏گيرى در نظر داشته باشى زيرا تا زمينهاى كشاورزى آباد نباشد دريافت ماليات انجام نميگيرد ، و اگر دولتى بخواهد از زمينهاى ويرانه خراج بگيرد شهرها را ويران و مردم را نابود مى‏كند و دوران حكومتش جز اندكى نمى‏پايد .

اگر مردم از سنگينى بار هزينه يا رسيدن آفت يا نبودن آب و باران و يا فرو رفتن مزارع در سيلاب و يا خشكسالى بتو شكايت كردند تا آنجا كه بسود آنهاست مالياتشان را سبك كن و تخفيف در ماليات مردم بر تو گران نيايد ، زيرا اين تخفيف ، ذخيره‏اى است كه براى آبادى شهرهاى تو بكار مى‏آيد و حكومتت آبرو پيدا ميكند و مردم از تو

ستايش مى‏كنند و بگسترش دادگرى در بين مردمان توفيق مى‏يابى و چون نيروئى بيشتر برايشان ذخيره كردى بهمكارى آنان اطمينان مى‏يابى و از دادگرى و مدارائى كه درباره‏شان روا داشته‏اى بحمايت آنها از حكومت خويش ، پشت گرم ميشوى و در اينصورت اگر براى حكومت تو مشكلى پيش آيد هر وظيفه سنگينى را كه بعهده‏شان گزارى با خوشدلى و خشنودى بانجام آن مى‏كوشند و كشور آباد و مردم خشنود ميشوند هر بارى را بدوش مى‏كشند و پروائى از گرانبارى ندارند اين را بدان ، كه سرزمينها از تنگدستى مردم ويران ميشوند ، و بيچارگى و بى چيزى مردم زائيده فزونخواهى زمامدارانيست كه مال مردم را براى خويش فراهم مى‏آورند و از پايان كار حكومت خويش بيمناكند و از سرنوشت پيشينيان پند نمى‏گيرند .