شرح نهج البلاغه (جعفرى) [27]
جلد 27
متن خطبه صد و شصت و هفتم
ترجمه خطبه صد و شصت و هفتم
تفسير عمومى خطبه صد و شصت و هفتم
خير و شرّ و مقدارى از مسائل با اهميت مربوط به آن دو
آيا ما مىتوانيم علل و حكمت احكام دينى را بفهميم ؟
تنها جامعه اى مىتواند افراد خود را از اضرار و اذيت يكديگر دور بدارد كه بر مبناى خلوص و توحيد حركت كند
كيفيت خاصّى كه مرگ براى هر يك از مردم به اضافه پديده عامى دارد ، چيست ؟
انسان به عنوان با عظمتترين مخلوق خداوندى ، داراى با عظمتترين مسئوليت است
تعريف اختصارى درباره بهرهورى
اركان اساسى در بهرهورى
1 . مديريت در بهرهورى
2 . بهرهور
3 . بهرهدار
يك اصل ضرورى در منطق انسانى بهرهورى
يك تقسيم ضرورى براى بهرهورى
متن خطبه صد و شصت و هشتم
ترجمه خطبه صد و شصت و هشتم
تفسير عمومى خطبه صد و شصت و هشتم
متن خطبه صد و شصت و نهم
ترجمه خطبه صد و شصت و نهم
تفسير عمومى خطبه صد و شصت و نهم
علل و انگيزههاى درهم آميختن حق و باطل
1 . جهل و يا غفلت و يا فراموشى اين هر سه پديده روانى بر دو قسم مهم تقسيم مىگردند
قسم يكم غير اختيارى
قسم دوم جهل يا غفلت يا فراموشى مستند به اختيار
2 . خودخواهى با نمودها و وسايل گوناگونش
متن خطبه صد و هفتادم
ترجمه خطبه صد و هفتادم
تفسير عمومى خطبه صد و هفتادم
متن خطبه صد و هفتاد و يكم
ترجمه خطبه صد و هفتاد و يكم
تفسير عمومى خطبه صد و هفتاد و يكم
متن خطبه صد و هفتاد و دوم
ترجمه خطبه صد و هفتاد و دوم
تفسير عمومى خطبه صد و هفتاد و دوم
يك تضاد گويى شگفت انگيز از سعد بن ابى وقاص در روز شورى
تفسيرى مختصر درباره گرفتن و رها كردن حق
داستان اصحاب جمل
تحليلى درباره حادثه جمل
مسئله يكم
مسئله دوم
مسئله سوم
مسئله چهارم
مسئله پنجم
مسئله ششم
مسئله هفتم
مسئله هشتم
مسئله نهم
مسئله دهم
مسئله يازدهم
مسئله دوازدهم
مسئله سيزدهم
مسئله چهاردهم
مسئله پانزدهم
مسئله شانزدهم
مسئله هفدهم
مسئله هجدهم
ايستادن و تماشا كردن جنايت وقيح قتل نفس
متن خطبه صد و هفتاد و سوم
ترجمه خطبه صد و هفتاد و سوم
تفسير عمومى خطبه صد و هفتاد و سوم
رسول الله ( ص ) امين وحى او بود
شرط يكم طهارت نسل
شرط دوم كمال فهم و عقل و ذكاوت و درايت است
شرط سوم صفاى كامل درونى و شرح صدر
شرط چهارم امانتدارى كامل درباره وحيى كه به او مىشود
تفاوت رحمت خداوندى و عذاب آن مقام ربوبى در موارد هر يك از آن دو
قسم يكم مربوط به ذات رحمانيت و رحيميت او است
قسم دوم رحمت و فيض و لطف او است
قسم سوم رحمت و كرامتى است
خلافت برازنده نيرومندترين انسانها و داناترين آنان مىباشد .
مسئله يكم
مسئله دوم
مسئله سوم
آيا حجيّت ( لزوم پيروى ) از اكثريت مستند به احراز و درك حقايق است ؟
مسئوليت گلاويز شدن و جنگ با هم مكتبان بيشتر و شديدتر است
آگاه باشيد ، فريب نمايش پايدار بودن دنيا را مخوريد
دلهاى آدميان تنها با جذب شدن به حق آرام مىگيرد
متن خطبه صد و هفتاد و چهارم
ترجمه خطبه صد و هفتاد و چهارم
تفسير عمومى خطبه صد و هفتاد و چهارم
آيا وعده پيروزى از طرف خدا به على عليه السلام ، او را با نيروى جبرى پيروز مىساخت ؟
احتمال يكم وعده پيروزى در راه اعتلاى حق
احتمال دوم اينست كه خداوند پيروزى در همه انواع جهاد
طلحه در محاصره منطق قاطعانه امير المؤمنين عليه السلام
متن خطبه صد و هفتاد و پنجم
ترجمه خطبه صد و هفتاد و پنجم
تفسير عمومى خطبه صد و هفتاد و پنجم
براى بروز سطح عظمت بشر دو شرط لازم است
شرط يكم توجه به اين كه بشر در هر حالى كه باشد
شرط دوم بداند كه هر تكليفى را رها كند و به آن عمل ننمايد
هر چه مىانديشم ، جهت رويگرداندن شما را از خدا و روى آوردنتان به غير خدا را دريابم ، علت موجهى براى آن نمىبينم .
جز معدودى از سالكان وارسته در ميان ياران امير المؤمنين
علت يكم كم ظرفيّتى اكثريت قريب به اتفاق مردم جوامع در هر دوران
علت دوم همان است كه خود امير المؤمنين عليه السلام ذكر فرمودند
علت سوم بر هم خوردن و اختلال شئون زندگى مردم
با علمى كه به اهميت تكليف دارم ، محال است مردم را دستور به انجام تكليف بدهم و خود در انجام دادن آن كوتاهى كنم .
متن خطبه صد و هفتاد و ششم
ترجمه خطبه صد و هفتاد و ششم
تفسير عمومى خطبه صد و هفتاد و ششم
نصايح و اندرزهاى خداوندى فوق همه پند و اندرزها و مواعظ است .
احساس تكليف شريفترين احساس پس از دريافت خدا است
از مختصات ايمان است كه انسان نفس امّاره ( خود طبيعى ) را همواره مورد احتياط قرار دهد و از آن برحذر باشد .
به اين جهت كه حقايق قرآنى فوق مسائل زودگذر علمى است
آنچه كه براى انسان در اصلاح ارتباطات چهارگانه ضرورت اساسى دارد كار مفيد است و تكميل آن .
استقامت بر قرآن اساسىترين ركن عقايد دينى
عامل يكم در هر جامعه و در هر دورانى عدّهاى از مردم بىفكر
عامل دوم گرفتارى مغز به يك عدّه مفاهيم
عامل سوم گرفتارى مغزى و روانى به « خودخواهى »
عامل چهارم مطلق پرستىهايى كه به جاى خداپرستى به كار افتاده است
عامل پنجم محروميت از وصول به خواستههاى مشروع يا نامشروع
از لوازم استقامت در اعتقادات و اعمال و انديشههاى سازنده ، ثبات و استقامت در اخلاق فاضله انسانى است .
متن اصلى عقايد و احكام دين اسلام و حقوق و تكاليف آن بر مبناى فطرت اصلى انسان
كسى كه خداوند به وسيله آزمايش و تجارب نفعى به او نرساند
آيا جانهاى آدميان با گذشت زمان ، مختص اصيل خود را از دست مىدهند
1 . ظلمى كه بخشوده نشود شرك ورزيدن به خدا است .
2 . ظلمى كه رها نگردد ، ظلمى است كه بندگان خدا به يكديگر روا مىدارند .
3 . ظلمى كه قابل بخشوده شدن است ، ظلمى است كه يك بنده به خود روا مىدارد .
با رنگارنگ شدن و پراكندگى در دين ، خود را از حيات سعادتمندانه محروم مسازيد .
از وقيحترين صفات بيماران خودخواهى ، پرداختن به عيوب ديگران است .
متن خطبه صد و هفتاد و هفتم
ترجمه خطبه صد و هفتاد و هفتم
تفسير عمومى خطبه صد و هفتاد و هفتم
توضيحى اجمالى درباره داستان حكميت
آن دو مرد كه به عنوان حكم برگزيده شده بودند عمل به شرط و حكم قرآن ننمودند .
متن خطبه صد و هفتاد و هشتم
ترجمه خطبه صد و هفتاد و هشتم
تفسير عمومى خطبه صد و هفتاد و هشتم
هيچ چيزى او را از چيز ديگر مشغول نمىكند .
آن ذات اقدس فراسوى زمان و مكان و توصيف به وسيله زبان است .
شك در وجود خداوند از هيچ عاقلى شايسته نيست .
عامل يكم تفكر لازم و كافى در عالم درونى
عامل دوم دقت و تحقيق و بررسىهاى علمى و فلسفى
عامل سوم دريافت مفهومى به عنوان مفهوم خدا
علت چيست كه هر اندازه هم كه انسان در اين دنيا به خواستنىهاى دنيوى نايل گردد
هيچ انسانى چه در حال انفرادى و چه در حال اجتماعى ، نعمت و امتيازى را از دست نمىدهد
براى رسيدن به سعادت چه بايد كرد ؟
تعريف سعادت و طرق وصول به آن
متن خطبه صد و هفتاد و نهم
ترجمه خطبه صد و هفتاد و نهم
تفسير عمومى خطبه صد و هفتاد و نهم
خدا را نه چشمان ظاهرى بلكه دلهاى پاك كه از بركت ايمان به مقام والاى شهود رسيدهاند مىبينند .
چشمان ظاهرى از ديدن خدا ناتوانند
متن خطبه صد و هشتادم
ترجمه خطبه صد و هشتادم
تفسير عمومى خطبه صد و هشتادم
به اين جهت كه قضا و قدر خداوندى بر مبناى حكمت او است
گرفتارى على ( ع ) به جامعهاى كه در آن زندگى مىكرد .
متن خطبه صد و هشتاد و يكم
ترجمه خطبه صد و هشتاد و يكم
تفسير عمومى خطبه صد و هشتاد و يكم
مغالطه بازىهاى خوارج كه تنها ناآگاهان ساده لوح را فريب مىداد جمعى را به سوى آنان جذب كرد
چه شقاوت و عذابى دردناكتر از آن كه آدمى خود را از هدايت محروم و از مسير كمال منحرف سازد
متن خطبه صد و هشتاد و دوم
ترجمه خطبه صد و هشتاد و دوم
تفسير عمومى خطبه صد و هشتاد و دوم
اگر بشريت با اين قيافه ملكوتى از نزديك آشنا بود
آنچه كه از بالا و با حكمت و مشيت بالا شروع شده است در پايين ختم نمىگردد .
درك هر احسانى ، ستايش بزرگى به خداوند را در بردارد .
ايمانى كه در پيشبرد شخصيت آدمى تأثير مىگذارد
اگر ايمان ، استمرارى راكد داشته باشد ، هيچ گونه نتيجه صحيحى نخواهد بخشيد .
وجود اقدس خداوند متعال پيش از حركت و ماده و ذهن كه انتزاع كننده زمان از آن دو است مىباشد .
خداوند متعال از دو راه بر عقول ما تجلى مىكند : علامات تدبير محكم و قضاى قطعى
1 . علامات تدبير محكم
2 . استناد به قضاى قطعى
خداوند آسمانها را بدون ستون آفريد و به آنها دستور داد به حركت درآييد .
قضيه يكم بر پا داشتن آن آسمانها بدون ستون قابل ديدن
قضيه دوم تفسير اختيار آسمانها و زمين
اگر استعداد ذاتى و امتياز انجام تكليف اختيارى براى آسمانها نبود
خداوند ذوالجلال وجود داشت پيش از آن كه چيزى پا به عرصه هستى گذارد .
به اين جهت كه خداوند از مقوله ماده و ماديات نيست
آفريدن الفاظ از طرف خدا براى تكلم با موسى عليه السلام .
عده فراوانى از اشخاص بودهاند و هستند كه به جهت ناتوانى از درك ذات خداوندى
قانون توصيف اشيا درباره خدا جريان ندارد .
وصيت به تقوى
كيست اين انسان وارسته و كامل ؟
حضرت مهدى عليه السلام و حكومت الهى او در روى زمين
بشر به كجا مىرود و در انتظار چيست ؟
يك عدم رضايت به وضع موجود
دو عدم رضايت تكاملى
سه عدم رضايت مقدس
اميد و انتظار
1 بايستى جريان تدريجى واقعيّات محاسبه شود .
2 چگونه اميد را با خيالات مخلوط نكنيم
3 هدفى كه اميد را توليد مىكند
4 شخص اميدوار در قلمرو هدف گام برمىدارد .
5 بايستى اميد و انتظار ما درباره حضرت بقية اللّه ( عج ) مانند اميد و انتظارى باشد
مدت حكومت الهى حضرت بقية الله عج اللّه تعالى فرجه
ترجمه خطبه هفتادم
تفسير عمومى خطبه هفتادم
متن خطبه صد و هشتاد و سوم
ترجمه خطبه صد و هشتاد و سوم
تفسير عمومى خطبه صد و هشتاد و سوم
اهميت شناخت دنيا در اهداف برانگيخته شدن پيامبران عظام صلوات اللّه عليهم .
بيان دستورات حيات بخش زندگى و عوامل بازدارنده حيات معقول در قرآن مجيد است .
بياييد دست از تقليد و آغشته شدن به سخن پردازىهاى فريبنده برداريد
ناگوارى دردها در مقابل خوشىهاى لذايذ از حيث اثر قابل مقايسه نيستند .
متن خطبه صد و هشتاد و چهارم
ترجمه خطبه صد و هشتاد و چهارم
تفسير عمومى خطبه صد و هشتاد و چهارم
متن خطبه صد و هشتاد و پنجم
ترجمه خطبه صد و هشتاد و پنجم
تفسير عمومى خطبه صد و هشتاد و پنجم